بهینه‌سازی Resourceهای MTA و کاهش مصرف CPU

یکی از رایج‌ترین دلایل لگ در سرورهای MTA، ضعیف بودن VPS نیست؛ بلکه Resourceهایی هستند که Lua Code آن‌ها بهینه نوشته نشده است. یک Loop بزرگ، Timer بسیار پرتکرار، Event نامناسب یا ارسال بیش از حد اطلاعات بین Server و Client می‌تواند مصرف CPU را بالا ببرد و باعث افت عملکرد کل گیم‌مود شود.

در یک سرور شلوغ، حتی یک Resource کوچک که برای هر Player چندین بار در ثانیه عملیات سنگین انجام می‌دهد می‌تواند به Bottleneck تبدیل شود. به همین دلیل قبل از ارتقای VPS باید مشخص کنیم کدام Resource و کدام بخش از Script بیشترین فشار را ایجاد می‌کند.

در این آموزش روش پیدا کردن Resourceهای سنگین، بررسی مصرف CPU، بهینه‌سازی Timerها و Eventها، مدیریت Elementها، کاهش Loopهای غیرضروری و بهینه‌سازی ارتباط Client و Server را بررسی می‌کنیم.

نشانه‌های Resource بهینه‌نشده در MTA

Logic Thread مصرف CPU بالایی دارد.
با افزایش Playerها لگ شدیدتر می‌شود.
بعد از Start یک Resource مصرف CPU ناگهان بالا می‌رود.
Resource تعداد زیادی Timer فعال ایجاد می‌کند.
Eventهای Server یا Client بسیار پرتکرار هستند.
تعداد Elementها دائماً افزایش پیدا می‌کند.
RAM به‌مرور افزایش پیدا می‌کند.
Network Traffic غیرعادی بالا می‌رود.
Restart یک Resource موقتاً مشکل را برطرف می‌کند.
سرور با CPU کلی پایین همچنان Lag دارد.

اول Resource سنگین را پیدا کنید

قبل از تغییر Code باید مشخص شود کدام Resource واقعاً مشکل ایجاد می‌کند. برای بررسی کلی سرور می‌توانید از PerformanceBrowser استفاده کنید.

start performancebrowser

مصرف Logic Thread و Resourceهای فعال را در شرایط عادی ثبت کنید و سپس هنگام بروز Lag دوباره مقایسه کنید.

برای بررسی کامل CPU، RAM، Network و Threadهای MTA مقاله آموزش مانیتورینگ سرور MTA در لینوکس را مطالعه کنید.

تست Resource مشکوک

در محیط Test یا زمان Maintenance می‌توانید یک Resource مشکوک را موقتاً متوقف کنید:

stop resource-name

سپس مصرف CPU و وضعیت Logic Thread را بررسی کنید. اگر پس از Stop کردن Resource مصرف به‌طور محسوس کاهش پیدا کرد، باید Code همان Resource بررسی شود.

Resource اصلی گیم‌مود را وسط فعالیت سرور Production فقط برای تست متوقف نکنید. عیب‌یابی را در محیط Test یا Maintenance انجام دهید.

استفاده از getPerformanceStats

MTA تابع getPerformanceStats را برای دریافت اطلاعات Performance ارائه می‌کند و می‌توان از آن برای ساخت ابزارهای Monitoring و بررسی رفتار Resourceها استفاده کرد.

local columns, rows = getPerformanceStats("")

for _, row in ipairs(rows) do
    outputDebugString(table.concat(row, " | "))
end

Loopهای بزرگ و پرتکرار را بررسی کنید

اجرای Loop روی Player، Vehicle یا Elementها همیشه مشکل نیست. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که Loop بزرگ چندین بار در ثانیه اجرا شود.

for _, player in ipairs(getElementsByType("player")) do
    -- processing
end

در سرورهایی با تعداد Player زیاد، اجرای پرتکرار چنین Loopهایی می‌تواند مصرف CPU را افزایش دهد.

نتیجه getElementsByType را بی‌دلیل چند بار نسازید

local players = getElementsByType("player")

for _, player in ipairs(players) do
    -- task A
end

for _, player in ipairs(players) do
    -- task B
end

Timerهای بسیار کوتاه را بررسی کنید

setTimer(function()
    -- heavy processing
end, 50, 0)

این Function تقریباً 20 بار در ثانیه برنامه‌ریزی می‌شود. اگر داخل آن Loop، Database Query یا پردازش سنگین باشد، CPU می‌تواند به‌سرعت بالا برود.

از Timer صفر میلی‌ثانیه برای Loop دائمی استفاده نکنید

setTimer(function()
    -- code
end, 0, 0)

چنین ساختاری می‌تواند Performance سرور را تحت فشار قرار دهد. Frequency هر Task باید براساس نیاز واقعی گیم‌مود انتخاب شود.

Timerهای Resource را مدیریت کنید

local updateTimer

addEventHandler("onResourceStart", resourceRoot,
    function()
        updateTimer = setTimer(
            function()
                -- periodic task
            end,
            5000,
            0
        )
    end
)

addEventHandler("onResourceStop", resourceRoot,
    function()
        if isTimer(updateTimer) then
            killTimer(updateTimer)
        end
    end
)

Event Handler را به Element مناسب متصل کنید

اتصال همه Event Handlerها به root همیشه بهترین انتخاب نیست. اگر Event فقط مربوط به یک Element مشخص است، Handler را به همان Element متصل کنید.

local shopMarker = createMarker(
    1000,
    1000,
    10,
    "cylinder",
    2
)

addEventHandler(
    "onMarkerHit",
    shopMarker,
    function(hitElement)
        -- shop logic
    end
)

Event سفارشی را بدون نیاز Remote نکنید

addEvent("internalServerEvent", false)

اگر Client نیازی به Trigger کردن Event ندارد، Remote Trigger را فعال نکنید.

اطلاعات ارسال‌شده از Client را Trust نکنید

Server باید داده‌های حساس را Validate کند. Money، Permission، Item و عملیات مدیریتی نباید فقط براساس اطلاعاتی که Client ارسال کرده پذیرفته شوند.

triggerClientEvent را فقط برای Player موردنیاز ارسال کنید

اگر اطلاعات فقط برای یک Player لازم است، آن را برای همه Playerها Broadcast نکنید.

triggerClientEvent(
    player,
    "updatePlayerUI",
    resourceRoot,
    data
)

محدودکردن گیرنده Event می‌تواند Network Traffic و پردازش Clientهای غیرمرتبط را کاهش دهد.

داده‌های حجیم را بی‌دلیل ارسال نکنید

فقط اطلاعات موردنیاز را ارسال کنید.
داده تکراری را دوباره نفرستید.
گیرنده Event را محدود کنید.
Frequency ارسال Updateها را کنترل کنید.
برای انتقال حجیم triggerLatentClientEvent را بررسی کنید.

Elementهای بدون استفاده را Destroy کنید

if isElement(tempVehicle) then
    destroyElement(tempVehicle)
end

اگر Resource دائماً Vehicle، Object، Marker یا Elementهای دیگر ایجاد کند اما Cleanup انجام نشود، مصرف منابع به‌مرور افزایش پیدا می‌کند.

Tableهای Lua را بدون محدودیت بزرگ نکنید

Cacheهای بدون Expiration
Logهای ذخیره‌شده در Memory
اطلاعات Player بعد از Quit
Vehicleهای حذف‌شده
Sessionهای پایان‌یافته
Referenceهای قدیمی

داده Player را هنگام Quit پاک کنید

local playerCache = {}

addEventHandler("onPlayerQuit", root,
    function()
        playerCache[source] = nil
    end
)

Database Query داخل Loop را کاهش دهید

اجرای Query برای تک‌تک Playerها در یک Loop می‌تواند DB Thread را نیز تحت فشار قرار دهد. در صورت امکان Queryها را Batch کنید یا طراحی Database را تغییر دهید.

برای این بخش مقاله آموزش بهینه‌سازی MySQL برای سرور MTA را بررسی کنید.

Server-side و Client-side را درست تقسیم کنید

پردازش‌های بصری مانند UI و بعضی Effectها می‌توانند Client-side باشند، اما Logic حساس، Permission و داده‌های مهم باید در Server باقی بمانند.

onClientRender را سبک نگه دارید

onClientRender در هر Frame اجرا می‌شود. Loop بزرگ، جست‌وجوی Element، پردازش String سنگین یا محاسبات ثابت داخل آن می‌تواند FPS Client را کاهش دهد.

مقادیر ثابت را خارج Render محاسبه کنید.
فقط Elementهای موردنیاز را بررسی کنید.
UI پنهان را Render نکنید.
Calculationهای غیرضروری را Cache کنید.
از Loopهای بزرگ در هر Frame خودداری کنید.

Debug Code را در Production کنترل کنید

outputDebugString گسترده داخل Loop یا Event پرتکرار می‌تواند Log زیادی ایجاد کند. Debugهای سنگین را بعد از پایان عیب‌یابی غیرفعال کنید.

قبل و بعد از Optimization اندازه‌گیری کنید

تعداد Player را ثبت کنید.
Logic Thread را ثبت کنید.
CPU Process MTA را ثبت کنید.
Resource مشکوک را مشخص کنید.
فقط یک تغییر انجام دهید.
در شرایط مشابه دوباره تست کنید.
نتیجه قبل و بعد را مقایسه کنید.

جدول Benchmark Resource

شاخص	قبل	بعد
Player Count	ثبت شود	ثبت شود
Logic Thread	ثبت شود	ثبت شود
CPU MTA	ثبت شود	ثبت شود
RAM MTA	ثبت شود	ثبت شود
Network	ثبت شود	ثبت شود
تعداد Timerها	ثبت شود	ثبت شود

اشتباهات رایج Resourceهای MTA

Timerهای بسیار کوتاه
Loop روی تمام Playerها چندین بار در ثانیه
Query دیتابیس داخل Loop
Broadcast غیرضروری Event
ارسال Tableهای حجیم
اتصال همه Handlerها به root
ساخت Element بدون Cleanup
Cache بدون Expiration
نگه داشتن اطلاعات Player بعد از Quit
محاسبات سنگین داخل onClientRender
Debug Log بیش از حد
Optimization بدون Benchmark

چک‌لیست بهینه‌سازی Resourceهای MTA

Resource پرمصرف شناسایی شده است.
Logic Thread بررسی شده است.
Timerهای کوتاه بررسی شده‌اند.
Loopهای بزرگ بررسی شده‌اند.
Event Handlerهای غیرضروری روی root کاهش یافته‌اند.
Event فقط برای گیرندگان موردنیاز ارسال می‌شود.
داده حجیم بی‌دلیل ارسال نمی‌شود.
Queryهای دیتابیس داخل Loop بررسی شده‌اند.
Elementهای موقت Destroy می‌شوند.
Cacheهای قدیمی پاک می‌شوند.
داده Player بعد از Quit پاک می‌شود.
onClientRender سبک نگه داشته شده است.
Debugهای سنگین غیرفعال شده‌اند.
Benchmark قبل و بعد انجام شده است.

جمع‌بندی

بهینه‌سازی Resourceهای MTA قبل از هر چیز به اندازه‌گیری نیاز دارد. افزایش قدرت VPS بدون شناسایی Resource مشکل‌دار ممکن است فقط هزینه سرور را افزایش دهد و علت اصلی Lag همچنان باقی بماند.

Timerهای پرتکرار، Loopهای بزرگ، Event Handlerهای گسترده، Broadcast غیرضروری، Queryهای دیتابیس، Elementهای بدون Cleanup و Code سنگین Client-side از مهم‌ترین بخش‌هایی هستند که باید بررسی شوند.

برای تشخیص دقیق Resource و Thread پرمصرف مقاله آموزش مانیتورینگ سرور MTA در لینوکس را ببینید.

اگر DB Thread مشکل اصلی است، مقاله آموزش بهینه‌سازی MySQL برای سرور MTA را مطالعه کنید.

برای بررسی تخصصی Resourceهای Lua، گیم‌مود و Bottleneckهای سرور نیز می‌توانید از خدمات پشتیبانی فنی گیم‌سرور و راه‌اندازی و کانفیگ سرور MTA کیمیا گیم استفاده کنید.

پرسش‌های متداول

چطور Resource پرمصرف MTA را پیدا کنیم؟

از PerformanceBrowser و Performance Stats استفاده کنید و وضعیت Resourceها را در زمان عادی و زمان Lag مقایسه کنید.

آیا Timer زیاد باعث لگ MTA می‌شود؟

تعداد Timer به‌تنهایی کافی نیست. Interval، حجم پردازش Function و تعداد دفعات اجرای آن اهمیت بیشتری دارند.

چطور مصرف Network Resource را کاهش دهیم؟

Event را فقط برای Playerهای موردنیاز ارسال کنید، داده غیرضروری را حذف کنید و Frequency Updateها را کاهش دهید.

آیا همه پردازش‌ها را به Client منتقل کنیم؟

خیر. پردازش‌های بصری می‌توانند Client-side باشند، اما Logic حساس و اطلاعات امنیتی باید Server-side باقی بمانند.

آموزش بهینه‌سازی Resourceهای MTA؛ کاهش مصرف CPU و لگ Lua